فساد پنهان در نظام درمان؛ راهکارهای مهار یک معضل ریشهدار
پدیده زشت و غیر اخلاقی دریافتهای خارج از عرف در طبابت، معروف به زیرمیزی پزشکان، یک معضل قدیمی در نظام سلامت است که همچنان ادامه دارد و به طور همزمان به بیماران و جامعه پزشکی آسیب میزند.
ابعاد فساد در نظام درمان
موضوع دریافتهای غیرمتعارف در حرفه پزشکی همواره یکی از چالشهای اساسی نظام سلامت کشور بوده است. اگرچه در مقطعی با اجرای طرح تحول سلامت، این پدیده کمرنگ شد، اما در سالهای اخیر دوباره شدت گرفته است. به گونهای که راهکارهای مقابله با این تخلف در مقامات بالا نیز شامل اقدامات غیرقابل توجیهی شده است.
یکی از نمونههای بارز این فساد، برکناری یکی از معاونان وزیر بهداشت به دلیل مطالبه ۵ سکه بهار آزادی برای یک عمل جراحی، به خاطر رسانهای شدن این موضوع بوده است. این تحولات نشان میدهد که برخورد و نظارت کافی برای مبارزه با فساد در نظام درمان وجود ندارد.
تأثیر زیرمیزی بر اعتماد عمومی
فراگیر شدن پدیده زیرمیزی زنگ خطری جدی برای اعتماد عمومی به نظام سلامت به شمار میرود. بسیاری از شهروندان نسبت به این تخلفات آگاه نیستند و نمیدانند که باید به کجا شکایت کنند. وضعیت موجود نشان میدهد که زیرمیزی به یک «عرف نادرست» در جامعه پزشکی تبدیل شده است.
چالشها و نتیجهگیریها
چالشهای موجود در نظام سلامت و عدم تناسب تعرفهها در رشتههای تخصصی دلایلی است که باعث کاهش تمایل به ورود به رشتههای پزشکی حساس میشود. رشد هزینهها و عدم عادلانه بودن تعرفهها، منجر به نارضایتی پزشکان و مهاجرت آنها به خارج از کشور شده است.
به گفته کارشناسان، یکی از راهکارهای اصلی برای مقابله با پدیده زیرمیزی، واقعی شدن تعرفهها است. این موضوع باید با همکاری مؤثر بیمهها و تعیین تعرفهها بر اساس هزینههای واقعی انجام شود. همچنین، نظارتهای دقیق و جدی بر تخلفات در حوزه پزشکی نیز در این راستا ضروری به نظر میرسد.